Voor The Optimist Magazine interviewde ik Ocean Ramsey. Haar missie en aanpak zijn een goed voorbeeld van hoe één persoon ergens voor kan gaan staan. En dan gewoon doet.

Maritiem biologe Ocean Ramsey doet niets liever dan zwemmen met waar bijna iedereen van huivert: haaien. Haar missie is de gehersenspoelde mensheid te laten inzien dat deze prehistorische dieren prachtig en onmisbaar zijn voor het maritieme ecosysteem. Ramsey reist de wereld over om haaien en andere zeedieren voor uitsterven te helpen behoeden. Haar partner Juan Oliphant is fotograaf van deze adembenemende foto’s.

‘Mensen hebben een totaal verkeerd beeldvan haaien’, vertelt de auteur van het net verschenen boek What you should know about sharks. ‘Jaarlijks worden er tussen vijf en tien mensen gedood door haaien, terwijl tientallen miljoenen veelal onbewust met ze zwemmen.’ Hoewel haaien roofdieren zijn zonder natuurlijke vijanden, zijn het van nature schuwe dieren. ‘Ik heb ze jarenlang bestudeerd dus ik zou liever angst plaats laten maken voor wetenschappelijke feiten. Als je haaien begrijpt dan zie je dat het niet de gevreesde mensenetende dieren zijn zoals de media ons willen doen geloven. Ze zijn veelal ongevaarlijk en gewoon nieuwsgierig. Mits je weet waar je op moet letten als je er één tegenkomt, hebben haaien namelijk veel meer te vrezen van ons dan andersom’.

Een levende haai blijkt gedurende zijn leven miljoenen dollars waard te zijn. Je kunt hem immers steeds weer opnieuw bekijken. Ze leveren zo oneindig veel meer op dan het eenmalige bedrag dat de visser ontvangt. Het opkomende eco-toerisme heeft een enorme impact; mensen beleven hoe haaien écht zijn. Met Oliphant richtte Ramsey One Ocean Conservation en Water Inspired op. Initiatieven gericht op bescherming, onderzoek en informeren van het publiek,  met als hoogtepunt: het zwemmen met haaien.

‘Ik of een door mij opgeleide bioloog snorkelen met groepjes van maximaal zes mensen en beleven haaien van heel dichtbij. Iedereen kan meedoen. Maar niet voordat ze uitgebreid zijn geïnformeerd over de biologie van haaien en hun specifieke gedrag. Ze leren over lichaamstaal en ik laat zien hoe hun eigen gedrag een rol speelt in het met respect zwemmen met haaien op de veiligste manier.

Ocean legt uit dat haaien gedrag laten zien waardoor we kunnen ‘lezen’ hoe ze zich voelen. Als haaien ons liever uit hun territorium willen, dan laten ze dat zien voordat het escaleert in een beet. U moet wel oplettend zijn en bewust van de soms subtiele signalen. De meeste haaiensoorten zijn heel intelligent en risicomijdend. Ze willen niet in een voor hen vervelende situatie verzeild raken dus proberen ze te waarschuwen met een bepaald zwempatroon en lichaamstaal. De onderwaterervaring wordt door deelnemers gewoonlijk beschreven als één van de mooiste van hun leven en ze kijken nooit meer op dezelfde manier naar haaien.

Dit project op Hawaii heeft een enorme en blijvende impact op het leven van talloze mensen wereldwijd. Respect voor haaien neemt heel snel toe. Ecotoerisme ondersteunt lokale gemeenschappen en laat politici zien dat bescherming van maritiem leven rendabel is. En dat er door een groeiend besef ook meer ogen zijn gericht op illegale stropers. | MICHEL PORRO

‘Mensen zijn veel meer verbonden met de oceanen dan ze beseffen en we zijn er voor ons eigen overleven sterk van afhankelijk. En de bescherming van de zeeën in het algemeen is noodzakelijk om de planeet gezond te houden.’ Een van de beste dingen die we volgens Ramsey kunnen doen is een bewuste consument zijn. Haaienvlees wordt vaak verkocht onder misleidende namen zoals ‘rock salmon’ of witvis. Ook is het vlees te vinden in dierenvoer en in cosmetica.

Een probleem van gigantische proporties is de toename van plastic in de oceanen. Met name het uit elkaar vallende plastic wordt door vissen en vogels gezien als eetbaar materiaal. De grotere,  aan de oppervlakte drijvende stukken plastic trekken ook haaien aan. En dit kan ook weer leiden tot ongewenste confrontaties tussen zwemmer en surfers. Ook hier kunnen mensen een bijdrage leveren door eenmalig gebruik van plastics te verminderen.

Ramsey en Oliphant zullen blijven onderzoeken, fotograferen en informeren. Ze geloven dat beelden zoals in deze reportage geografische en taalgrenzen overschrijden en één van de meest krachtige middelen zijn om grote aantallen mensen te bereiken. Iedereen kan een bijdrage leveren door initiatieven te ondersteunen. En door net als de haaienbeschermers hun stem te laten horen en unieke talenten in te zetten om bewustwording verder te vergroten.

Ocean Ramsey’s nieuwe boek

What you should know about sharks

Ocean Ramsey & Juan Oliphant

https://www.amazon.com/What-Should-Know-About-Sharks/dp/1088476988

Meer informatie: www.oneoceanconservation.com

Juan Oliphant: https://thesharkphotographer.com