Deel 1 van 2.

Vanmorgen was ik op bezoek bij Anja, een verre achternicht. Een succesvolle jonge en slimme vrouw van 30 jaar oud, academisch geschoold, en vol ambitie. Zij heeft een goede baan op een Italiaanse universiteit. Daarnaast is Anja niet onverdienstelijk fotomodel en verschijnt in spotjes en TV commercials. Zij heeft een grote vriendenkring van dito jonge succesvolle professionals.

Anja verdient aardig en is totaal niet bezig met haar toekomst. Nu lekker leven, de Italianen hebben het uitgevonden: ‘La dolce far niente’. Toch was ze aangenaam verrast toen ik haar vertelde dat ik graag had willen weten wat ik nu weet toen ik zo oud was als zij nu is. “Wat bedoel je”?

Ik vroeg haar of ze wel eens had stilgestaan bij het feit dat haar relatief jonge leeftijd haar grote vriend is. Dat ze nu iets moet doen waar haar toekomstige Anja haar enorm dankbaar voor zal zijn. “Ik ben reuze benieuwd wat dat dan is”, smeekte ze haast.

Veel van de jongere millenials, met name tussen de 18-30, wordt verweten dat ze niet goed met geld om kunnen gaan. Te veel wordt uitgegeven aan buiten de deur eten, koffie en uitgaan; snelle en gezellige uitgaven. Een eeuwenoud financieel advies: verminder uitgeven aan niet noodzakelijke dingen, neem je eigen lunch wat vaker mee en je bent over 30 jaar miljonair.

Het probleem is dat dit advies niet werkt. Als je op alles bezuinigt dan heb je geen leven. Waar het om gaat is de kleine dingen die je echt gelukkig maken vooral blijven doen en stoppen met verkwisten van geld aan de overige dingen. Maar waar je echte winst gaat behalen is als je slimme dingen gaat doen op jonge leeftijd met de lange termijn in je achterhoofd.

Een paar ideeën:

  1. Als je klaar bent met studeren pas je lifestyle niet aan je nieuwe inkomstenniveau aan. Tijdens je studie was je al vaak blut aan het eind van de maand. Maar je hebt het overleefd. Zodra je meer inkomsten genereert dan voorheen is de verleiding groot om dat meteen te gaan vieren met meer gaan uitgeven. Stel dat een tijd uit en zorg dat je je financiële stabiliteit op orde krijgt.
  2. Koop niet meteen een huis. Dit is een enorme verantwoordelijkheid. Een tijdje blijven huren is een goed alternatief.
  3. Koop geen dure auto en al helemaal geen nieuwe. De afschrijving in het eerste jaar is al 30%. Zelfs een goedkopere en kleinere auto kost al snel 400 euro per maand. Je hoeft geen speciale auto te kopen om indruk te maken op je klanten. In negen van de tien gevallen staat deze buiten het zicht in de parkeergarage van de klant. Je favo droomauto komst vast nog wel een keer. Maar eerst geld verdienen.
  4. Inventariseer al je vaste kosten en kijk wat je echt nodig hebt. En ja, sparen behoort ook tot de vaste lasten. Veel mensen weten vaak niet eens wat ze allemaal uitgeven elke maand.
  5. Automatiseer je betalingen, ook je sparen.
  6. Verdien meer geld. Tja, een open deur. Maar de beste manier om meer opzij te kunnen leggen is door meer te verdienen. Hoe doe je dat?
  7. Zorg dat je onmisbaar wordt voor je opdrachtgever. Zodra dat duidelijk wordt heb je een betere onderhandelingspositie.
  8. Investeer in jezelf. Tenzij je geweldige connecties hebt die je steeds van nieuwe opdrachten voorzien, zul je absoluut aan je mindset en persoonlijke ontwikkeling moeten werken. Dit betekent lezen, workshops volgen, andere fotografen bestuderen, extra opleidingen doen. Maar ook veel contact maken met anderen. Je opleiding is niet klaar als je van de fotovakschoool afkomt. Dan begint het pas.
  9. Begrijp jezelf. En iedereen is anders. En uitstel van je beloning is vaak heel moeilijk. Toch nodig ik je uit de waarde te zien van uitstel van een aankoop. Je kunt er best lol in hebben als je nog jong bent om een gezond financieel beleid aan te leren. Je toekomstige zelf zal je er dankbaar voor zijn

In het volgende en laatste blogbericht over dit onderwerp hoor je wat ik Anja nog meer heb verteld.

 

De meningen verschillen over of je van luiheid af kunt komen. Zo’n berg was wegwerken of beeldbewerking doen, of regelmatig onderhoud van je lijf in de vorm van bewegen? Luiheid en opzien tegen noodzakelijke klusjes gaat niet ‘zomaar over’. Luiheid, en het tegenovergestelde; een actieve en energieke zijnstoestand, zijn het gevolg van aangeleerde gewoontes en manieren van zijn.

Als we zelf lui zijn of anderen lui zien zijn, dan hebben we daar meestal een een negatief beeld bij. Maar waar het op neerkomt is dat luiheid niets anders is dan een gebrek aan het werken naar een doel toe. Luiheid is een zijnstoestand waarin je niet gemotiveerd bent om het noodzakelijke te doen om dat doel te bereiken.

Je zou jezelf de vraag kunnen stellen, als je ergens tegenop ziet, of aan begint en er komen gevoelens van boosheid, irritatie of misschien wel pijn, waarom doe ik deze activiteit en waarom moet dit af? Wat is mijn hogere doel? En wat is het resultaat als het af is en hoe helpt me dit als ik het niet afmaak of uitstel? Er komt echt niemand langs die jou gaat vertellen en uitleggen waarom het belangrijk is dat je dat doet.

Wat helpt, als je je overweldigd voelt door een taak, is focussen op kwaliteit en plaats van kwantiteit. Soms denken we dat alles snel moet. Steve Jobs vertelde Business Week in 2005 “Kwaliteit is veel beter dan kwantiteit”. En: “We krijgen niet de kans om heel veel dingen te doen met ons leven, en daarom moet ieder groots werk verrichten. Het leven is kort.”

Terug naar de wasmand. Deze is een metafoor voor ons opzien tegen taken. Kun je verder met het werken aan je hogere doel als de berg is opgevouwen? De tafel is dan weer vrij. Zodat je kunt werken of eten. En zo is het met alles. Werk in stapjes waarbij twee factoren je helpen: lever kwalitatief hoogwaardig werk en denk aan je doel.

En nooit vergetend uiteraard, dat af en toe lui zijn ook best mag en helemaal geen zonde is. Een welverdiende rust na gedane arbeid.

 

Jij wordt vast ook regelmatig gevraagd fotografie voor niets te doen. We hoeven immers niet te investeren, de apparatuur heb je al. En je kunt het snel doen, omdat je weet hoe het moet. Om goed te kunnen afwegen of je werk gratis moet doen, moet je weten wat “werk” is en wat je verstaat onder “gratis”.

“Werk” is wat je levert met je bedrijf als professional. De klant wil wat en jij belooft een resultaat met waarde. Je loopt risico, met je tijd en je reputatie. In ruil daarvoor wordt je betaald. Hobby is geen werk. Een avondje een feest of een huwelijk fotograferen, naast je baan als medewerker bij een zorginstelling is geen werk.

En gratis? Moet je worden betaald als je portretten mag maken van de Koninklijke familie of een andere opdrachtgever met een voornaam profiel en dat je deze mag gebruiken in je portfolio? Of als je mag fotograferen tijdens een exclusief event waar je heel erg goed kunt netwerken? Als dit zodanig hoge publiciteits- of PR waarde heeft, dan kun je incidenteel overwegen het gratis te doen. Zeker als je net begint. Als die platforms een echte meerwaarde opleveren dat je bedrijf verder helpt tenminste.

Maar wat als je gevraagd wordt portretten te maken voor een groot bedrijf dat veel winst maakt, of een stichting met subsidie en budget en dat jouw naam als beloning op de website wordt plaatst voor je ‘naamsbekendheid’?

Ik ga hier even niet in op het doneren van je werk aan goede doelen waar je écht in gelooft. Waarmee je je verbonden voelt en die je wil steunen. Ik geloof in bijdragen aan de maatschappij en dat moeten we ook zeker doen.

De aandacht en de PR waarde die je krijgt als je gratis werkt wordt door iedereen anders geinterpreteerd. Vaak zeggen opdrachtgevers; ‘maar hij doet het ook gratis’. Dat is geen reden om daarin mee te gaan.

Ik hoor vanuit vrijwel de hele creatieve sector wel dat de ‘kan-het-gratis?’ vraag regelmatig de kop opsteekt. Jonge professionals in de muziekindustrie hebben er het meeste last van. Niet alleen net gestarte fotografen maar ook doorwinterde professionals worden er mee geconfronteerd.

Wat zou je kunnen overwegen als het grote G woord opdoemt

  1. Ga dan om tafel met de klant of nog niet klant en vraag of er voor dat werk normaliter wel wordt betaald. Is er vergelijkbaar werk waar zij wel een rekening voor krijgen? Een reportagefotograaf wordt bijvoorbeeld door het jaar heen gewoon ingehuurd, maar tijdens de jaarlijkse Boomplantdag voor het goede doel, moet het opeens gratis? Hoe dan ook, de foto’s die tijdens de Boomplantdag worden gemaakt hebben waarde, anders zou er geen fotograaf worden gevraagd. De catering tijdens die dag, en de buschauffeur worden ook gewoon betaald. En de medewerkers van het bedrijf die deelnemen aan deze vrijwilligersdag krijgen ook hun salaris doorbetaald. En de bomen worden ook ingekocht bij en betaald aan het tuincentrum.
  2. Leer je er voldoende van zodat het de moeite waard is om het gratis te doen? Soms loont dat namelijk. Als je van tevoren afspreekt dat de uitkomst voor risico van de klant is en dat jij je eigen creatieve invulling er aan geeft. Dan wordt het een vorm van ‘vrij werk’.
  3. Is het alleen maar een geldbesparing voor de klant en proberen ze het gewoon?
  4. Loop ik niet het risico dat, omdat het gratis is, de klant het niet voldoende waardeert?
  5. Sta ik achter de intenties en de missie van de organisatie?
  6. Zijn er langere termijn mogelijkheden in de richting van betaald werk?
  7. Loop ik het risico van reputatieschade? Het kan namelijk anders uitpakken dan de opdrachtgever voor ogen had. Dat loop je altijd, maar als je wordt betaald, dan is dit risico ingecalculeerd in je prijs.

Elke keer maak je opnieuw de afweging. Geef je wel of geen gratis workshop of foto’s?  Levert het mogelijk later klanten op en past het binnen je lange termijn marketingstrategie? En voel je je verbonden met de klant en zijn missie? Die vraag is altijd belangrijk, maar helemaal als je gratis werkt.

Ben je beginnend fotograaf, dan is het zeker zinvol je portfolio op te bouwen. Maar ga zeer selectief om met je keuzes. Zoals de nieuwe band die gratis optreedt om fans te laten kennismaken met hun muziek. Zij moeten er absoluut zeker van zijn dat zij er net zoveel uithaalt als de organisator die en podium en dus de de zaal gratis kan vullen.

Het allerbelangrijkste blijft: zorg dat je altijd werk maakt waar je achter staat. Dat je na elke opdracht kunt zeggen dat je je beste werk hebt gemaakt. En dat je een beetje beter bent geworden. Anders rijdt je jezelf in de wielen. Alleen maar bezig zijn omwille van het bezig zijn, gratis of niet, gaat je niet verder brengen.

 

 

 

 

Je kijkt naar een zeilwedstrijd met identieke boten, hetzelfde aantal bemanningsleden en ze varen allemaal met dezelfde wind. Maar er is maar één winnaar. En niet zonder reden. Dat is het resultaat van een aantal kleine en soms ogenschijnlijk niet allemaal even belangrijke dingen.

Voor de hand liggend zijn de stand van de zeilen en de timing van het moment van overstag gaan. En is de crew goed op elkaar ingespeeld en hoe zit het met de fysieke en mentale voorbereiding? Bij alle windsterkten is namelijk de hoogste concentratie vereist. En hoe zit het met de toestand van de boot? Zijn zeilen en tuigage in beste conditie? Zijn de weersomstandigheden goed bestudeerd?

In de markt en in ons vak als fotograaf in het bijzonder zien we hetzelfde gebeuren. Er staan er maar een paar aan de top. Zij zijn daar niet door puur geluk terechtgekomen.

Net als in de zeilrace hebben de winnaars consistent aandacht voor alle aspecten. Naast technisch vakmanschap en creatief onderscheidend zijn speelt er veel meer onder de radar. Welke verandering wil de fotograaf teweegbrengen bij zijn klant? Is hij empathisch. Begrijpt hij haar? Is zijn werk consistent qua boodschap en stijl? En bereidt zij zich net zo goed voor op elke fotosessie als de zeilcrew? Gaat hij door als het even tegenzit, als de wind uit de zeilen wordt genomen. Gaat zij overstag op het moment waar de rest op dezelfde weg blijft?

In de zeilwereld geldt altijd: race is pas voorbij als deze voorbij is. Soms moet je van de meute weg om een andere wind op te zoeken. Ergens anders in het veld kan zo maar de kans liggen die je niet ziet en kunt pakken als je daar niet heen vaart.

Foto ©Michel Porro

 

Omdat een kleine wijziging je leven kan veranderen

 

Soms houdt iets kleins je tegen om verder te komen. En dat terwijl je vaak niet eens weet dat het zo’n invloed heeft.

Bijvoorbeeld iets in je manier van communiceren. Of een gewoonte. Soms kan het goed zijn je gedachtenpatronen en je gedrag onder de loep te nemen. Welke van de volgende punten zouden voor jou een doorbraak kunnen betekenen? Al is het er maar één..

1. Alles zelf willen doen

Als je net als ik een doener bent, dan is het lastig dingen uit handen te geven. Het is geen afgang als je om hulp vraagt bij dingen die anderen beter kunnen. Het inzetten van experts op gebieden waar je zelf niet (zo) goed in bent verhoogt efficiëncy en leidt bijna altijd tot een beter eindresultaat. Een voorbeeld voor mij was dat ik altijd al mijn eigen Photoshop deed. Nu besteed ik veel uit, waaronder vrijstaand maken. Dat kunnen anderen veel beter, sneller en goedkoper. Een neveneffect is dat je leert om verantwoordelijkheden te delen hetgeen weer ten goede komt aan je communicatievaardigheden.

2. Telefoonverslaving

Wat zou er gebeuren als je je telefoon wat minder ter hand zou nemen. Bijvoorbeeld na 20:00 niet meer gebruiken. Uitzetten is het enige wat hielp bij mij. De avonden werden weer het moment om de dag rustig af te sluiten. Met aandacht thuis, of tijd voor een goed boek zonder afleiding. In het begin was het lastig maar ik wilde niet meer 24/7 met mijn telefoon vergroeid zijn. Slapen werd ook beter.

3. Kijken naar succesvolle voorbeelden

In het begin ligt het voor de hand naar succesvolle collega’s te kijken. Hoe doen zij het, wat maakt hen succesvol. Je zult merken dat als je een écht goed product of dienst hebt dat daar de waarde ligt voor de groei van je bedrijf. Het is dan ook beter te investeren in beter worden. Niet zozeer in het kopiëren van wat andere fotografen doen. Hoe handig en waardevol dat ook is. Als je je beste been voorzet, elke dag, dan gaan klanten jou aanbevelen. Er is geen toverdrank die voor iedereen werkt. Geen Photoshop of set-up voor je licht.  Jij bent speciaal en je moet doen wat voor jou werkt. Dan komen klanten uiteindelijk naar jou toe voor jouw stijl en manier van werken.

4. Jezelf naar beneden halen

Als je ook maar één fundamentele beslissing zou kunnen nemen, dan is het nooit meer minachtend tegen jezelf te praten.  Ik was vaak boos op mezelf als ik weer een (kleine) fout had gemaakt. Als ik terugkwam van een opdracht en dacht; ‘had ik dát maar gedaan, dan was het resulttaat beter geweest, stom dat ik daar niet aan heb gedacht’. Het was een gewoonte. Het simpele besluit nooit meer iets tegen mezelf te zeggen wat ik ook niet tegen een goede vriend zou zeggen, maakte alles anders. Alleen dan kun je langzaam transformeren van leven vanuit gebrek aan eigenwaarde naar een persoon met veel meer zelfrespect die ideeën en commitments opvolgt en uitvoert.

5. Controledrift

Stop met alles onder controle willen hebben. Dat betekent niet dat je geen hogere doelen nastreeft of niet uit je comfort zone komt. Het betekent wel dat je controle houdt over waar je focus ligt en al het andere loslaat. Bij elke nieuwe uitdaging, neem een stuk papier met een vertikale lijn in het midden. Links schrijf je op wat je onder controle hebt, en rechts niet. Onder controle is bijvoorbeeld je voorbereiding op een fotosessie, je apparatuur, je bent op tijd en je weet iets meer over de persoon die je gaat fotograferen. Wat je niet onder controle hebt is bijvoorbeeld het zelfbeeld van de persoon voor je camera. Of het slechte humeur van de visagist. Het gebeurt. Laat je niet van de wijs brengen. Zo bereik je meer, lever je beter werk en voorkom je burn-out.

6. Perfectie

Alles moest altijd perfect. Zo ben ik opgegroeid en het is een hardnekkige handicap. Soms werkt het maar meestal werkt het contraproductief. Altijd maar op 100% en foutloos willen presteren heeft zijn tol geëist over de jaren. Ik leefde vaak in angst en met pijn. Goed genoeg is nu goed genoeg als ik mijn uiterste best heb gedaan. Met een moeilijk woord heet dit de ‘wet van de afnemende meeropbrengst’. Het verschil tussen 85% en 90% is nog wel te zien. Van 90% naar 95% al veel minder en tussen 95% en 99% perfect is nagenoeg onzichtbaar. 100% perfect is nagenoeg onhaalbaar, en zeker niet zichtbaar. En ik heb leren kiezen wanneer er extra hard aan te werken en wanneer wat meer los te laten. Zonder dat de productie er onder lijdt. Ik ben er niet minder succesvol door geworden en het leven is een stuk leuker.

7. Alles urgent maken

Ik maakte vaak de prioriteit van de ander mijn urgentie. Het is makkelijk alles tot urgentie te bestempelen, dat leidt tot stress die we over onszelf afroepen. Als de telefoon ging met een verzoekje, dan liet ik alles vallen en ging dat weer eerst doen. Nu zet ik af en toe de telefoon uit en mijn mailbox check ik vaak maar enkele malen per dag. Was ik weer uit mijn flow en moest waar ik mee bezig was weer opnieuw opstarten. Zowel werk als prive werden er negatief door beinvloed. Ik heb mezelf moeten aanleren om objectief te beoordelen of iets wel urgent is. Of dat ik het urgent maakte. Een soort van urgentiefilters. Het leren stellen van prioriteiten is een van de beste ontstressers.

8. Leeftijd: verwachtingen en beperkingen

Toen ik ouder werd als fotograaf, dacht ik dat mijn kansen wel zouden afnemen. Als ik mijn doelen niet had bereikt bij een bepaalde leeftijd dan zou het nooit meer beter worden en zou ik snel achter komen te liggen. Ik dacht vaak, nu gaan mijn klanten voor nieuwe en jonge en vaak goedkopere fotografen kiezen. Een tijd terug hoorde ik iemand zeggen: Van 20-30 probeer je het te snappen, van 30-40 doe je het, van 40-50 zijn je beste jaren, van 50-60 leer je anderen wat je weet en na je 60ste ga je jezelf opnieuw uitvinden. Dit perspectief geeft heel veel gemoedsrust. Verder geloof ik dat je op elke dag kunt starten met de beste versie van jezelf te zijn, en een voorbeeld voor de wereld. En de ervaring en wijsheid die ik als fotograaf heb opgebouwd in mijn carriere is heel erg veel waard. Dat zie ik nu ik collega’s af en toe kan helpen met voor mij eenvoudige antwoorden op voor hen soms lastige vragen.

9. Avonden TV

Ik kijk geen TV meer ‘s-avonds. Vaak was TV voor mij een rustmoment na een dag inspanning en in de weer zijn met als fotograaf. Ik realiseerde me snel dat het een echte tijdverspiller was die ik veel beter kon besteden aan schrijven, aan mijn bedrijf werken en veel belangrijker nog, tijd doorbrengen met mijn partner. Gewoon een wandeling maken en plezier hebben samen. Dit besluit had een onmiddellijke positieve weerslag op mijn productiviteit, gezinsleven, en er kwam ruimte voor bezinning. Mijn kwaliteit van leven verbeterde enorm. Ik kreeg meer energie en kon met meer focus aan mijn doelen werken.

10. Informatie overload

Ik las me suf, online en offline, het ging maar door. Ik vind het geweldig om veel te weten over een onderwerp dat me boeit en waarmee ik mij ontwikkel en mijn bedrijf ondersteun. Soms wordt het echt te veel. De hele dag door maar op Facebook, Linkedin, Instagram, alles in de gaten houden, posten, liken en van commentaar voorzien. Ook heel veel zakelijke en inspirerende content dat is zeker waar. Een beperking van de informatieconsumptie heeft me geholpen veel beter te focussen.

Foto ©Marjon Oosterveld

 

Falen wordt bijna nooit veroorzaakt door gebrek aan goede voornemens, creativiteit, talent of ideeen, of gebrek aan een strategie of plan. Een goede uitvoering is geen garantie voor succes maar een gebrekkige uitvoering is zeer zeker een garantie voor falen.

Goede uitvoering met een slecht resultaat? dan moet je je strategie opnieuw bekijken. Je strategie is een verklaring waarin staat wat voor bedrijf je bent, actief in welke sector en met welke activiteiten je bezig bent. Uit de strategie volgt de tactiek die je plannen in resultaten omzet.

Alleen goede strategie en tactiek leiden tot goede resultaten. Klopt toch? Nee! Er is nog een loeigrote factor; discipline. Dag na dag. Alleen een lange termijn visie, geduld en elke dag disciplinair, stap voor stap, toewerken naar het resultaat. Met name als het lastig wordt en we het bijtje er dan al bij neer willen gooien. Discipline: dat klinkt logisch toch? Toch doen we het niet.

De meeste niet-succesvolle ondernemers stoppen met iets wat niet lukt om weer wat anders te beginnen. Ze maken half afgemaakte projecten niet af. Handdoek in de ring. Hoe hier mee om te gaan?

Ik liep vanmorgen langs mijn onopgeruimde klerenkast. Zootje was het en al lang een doorn in mijn oog. Stond op het punt om wat overhemden in een zak voor Humanitas te stoppen, toen de moed me in de schoenen zakte. Ik mikte het kledingstuk maar weer terug en liep naar de keuken om daar doelloos iets anders te gaan doen, de vaatwasser uitruimen of zo. Halverwege de keuken stopte ik en besloot; ‘Nee, ik doe het nu!’. In minder dan een kwartier was de kast opgeruimd en een bijna volle zak voor Humanitas stond in de gang.

In bedrijven, groot en klein, gebeurt constant hetzelfde. Dingen niet afmaken verstoort de flow van heel veel processen. Afmaken waar we aan beginnen, mits het het juiste ding is, is de enige soliede basis voor succes.

Uitvoeren is met focus afmaken wat we ons voornemen. Tot het af is. Steven Pressfield noemt dit de strijd tegen een levensgrote vijand; ‘Weerstand’ (Resistance). Zijn boek, The War of Art, is mogelijk het beste boek dat ooit is geschreven over dit onderwerp.

Uitvoering vereist discipline. Naar een doel toewerken binnen een redelijke deadline. Iedere dag een stap dichterbij. De grootste prestaties op aarde zijn zo bereikt. Geen enkel boek, geen enkele film en geen enkele andere door mensen bedachte prestatie van formaat is op een andere manier tot stand gekomen.

En niet alles wat we beginnen wordt een succes. Niet elk boek is of wordt een bestseller. Maar geen enkel boek dat niet wordt geschreven, vanwege gebrek aan discipline, wordt een boek. En dus ook nooit een succes.

Foto ©Michel Porro